bazı filmler bir suçun peşine düşer, bazıları suçun bıraktığı boşluğun. bong joon-ho’nun memories of murder’ı (2003) ikincisi. film bittiğinde cevabı bulamıyorsunuz; ama sorunun ağırlığını taşımaya başlıyorsunuz.
gerçek bir dosyanın içinden
film, 1986 ile 1991 arasında güney kore’nin hwaseong bölgesinde işlenen seri cinayetlere dayanıyor. yağmurlu tarlalar, sulama kanalları, bir de sürekli tekrar eden bir menfez: bong, mekânı bir karakter gibi kullanıyor. başkahraman, yerel dedektif park doo-man (song kang-ho), yöntemlerinin sınırı olan bir adam; seul’den gelen seo tae-yoon (kim sang-kyung) ise dosyaya mantıkla bakmaya çalışıyor. iki dedektifin birbirine dönüşmesi, filmin asıl hikâyesi.
komedi ile dehşet aynı karede
memories of murder’ın ilginç yanı, tonu sürekli oynatması. bir sahnede kriminalistler olay yerini çiğneyen köylüleri engellemeye çalışırken neredeyse bir hiciv izliyorsunuz; iki sahne sonra bir kadının cesedi, aynı sakinlikle, aynı yağmurun altında karşınıza çıkıyor. bong joon-ho bu geçişi hiç sallanmadan yapıyor. gülmek ile ürpermek arasındaki mesafe birkaç saniyeye düşüyor ve bu yüzden film hem rahatsız ediyor hem unutulmuyor.
song kang-ho’nun park doo-man’ı da bu dengenin merkezinde. başta kendinden emin ve hafif komik bir adam; film ilerledikçe o özgüvenin yerini bir tür çaresizlik alıyor. aynı oyuncunun bu geçişi tek bir bakışla yapabilmesi, filmi zaman içinde daha da değerli kılıyor.
görüntü ve ses
- yağmur: film boyunca hemen her kritik sahnede yağıyor. yağmur burada hem bir atmosfer hem bir kanıt silici.
- tarlalar: altın sarısı başaklar ile cesetlerin bulunduğu kanallar aynı kadrajda. güzellik ve ölüm iç içe.
- menfez: filmin başında ve sonunda dönüp gelen kare. bir mekân hafızasının nasıl sinemaya dönüştüğünün çok iyi bir örneği.
spoiler: son sahne ve gerçek hayattaki kapanış
film, park’ın yıllar sonra aynı menfeze dönüp içine baktığı bir sahneyle bitiyor. bir çocuk, daha önce orada birinin durup baktığını söylüyor ve park kameraya dönüyor. sanki bizden bir yüz arıyor. gerçek davada ise 2019’da dna eşleşmesiyle bir şüpheli belirlendi ve sanık sonradan on dört cinayeti üstlendi. filmin kapanış bakışı, bu haber çıktıktan sonra bambaşka bir anlam kazandı: sinema o yüzü önceden bulamamıştı ama aramaktan vazgeçmemişti.
kimler izlemeli?
- “gerilim” beklentisiyle gelip ağır bir insanlık hikâyesiyle karşılaşmak isteyenler.
- bong joon-ho’nun parazit’ten önceki sinemasını merak edenler.
- kore sinemasının 2000’lerdeki yükselişini tek bir filmle yakalamak isteyenler.
sık sorulan sorular
memories of murder gerçek bir olaya mı dayanıyor?
evet. film, 1986–1991 arasında güney kore’nin hwaseong bölgesindeki seri cinayetlerden esinleniyor; karakterler ve bazı olaylar dramatize edilmiş.
film ne kadar sürüyor?
yaklaşık yüz otuz bir dakika.
türkiye’de nerede izlenir?
katalog sürekli değişiyor; güncel durumu cineseeker üzerinden bakmanızı öneririm.
bu filmden sonra daha sakin bir şey isterseniz cléo 5’ten 7’ye iyi bir mola olabilir.
bir not bırak